Muzen in de film

Van verhalen over kunstenaars en hun muze, tot rollen die voor acteurs letterlijk op het lijf worden geschreven door een regisseur. Deze films lieten zich door een muze inspireren.

8 juli 2026
Frida (2002)

De film richt zich voor een groot deel op de turbulente relatie die Frida Kahlo had met kunstenaar Diego Rivera. Ze trouwden, scheidden, trouwden opnieuw en hadden allebei meerdere affaires. Hoewel Rivera lang de beroemdste kunstenaar van de twee was, was hij ook muze. Het stel inspireerde elkaar. Pas na het overlijden van de makers, draaide de dynamiek volledig om. Juist Frida Kahlo werd een popcultureel icoon, mede dankzij de groeiende interesse in vrouwelijke kunstenaars.

Salma Hayek als Frida Kahlo, met liggend op haar borst een Alfred Molina als Diego Rivera.
Julie Taymor/Frida (2002)
Girl with a Pearl Earring (2003)

Deze film, naar de gelijknamige roman, vertelt een fictief verhaal over Vermeers ‘Meisje met de parel’. Griet, een dienstmeisje in huize Vermeer, wordt zijn muze en poseert uiteindelijk met de parel oorbel van haar meesteres. Het is een romantische interpretatie van machtsverhoudingen, tussen kunstenaar en model en tussen de verschillende klassen in het 17e-eeuwse Nederland. Of Vermeer echt een muze had, is niet bekend. 

Scarlett Johansson als het meisje met de parel van Vermeer terwijl een man haar kraag goed legt.
Peter Webber/Girl with a Pearl Earring (2003)
Phantom Thread (2017)

Voor deze film liet regisseur Paul Thomas Anderson zich inspireren door de verhalen van verschillende modeontwerpers en hun favoriete modellen. Het resultaat is een duistere film over obsessie en controle die de kijker continu laat twijfelen over wie nu echt de macht heeft in de relatie. Is het de manipulatieve en strikte ontwerper Reynolds Woodcock, of is het toch serveerster Alma die op lugubere wijze Woodcock volledig afhankelijk van haar weet te maken?

Je ziet een vrouw van achteren, terwijl een man haar een jurk aanpast.
Paul Thomas Anderson/Phantom Thread (2017)
Los Abrazos Rotos (2006)

Regisseur Pedro Almodóvar en actrice Penélope Cruz, maakten samen tot nu toe acht films. Ze hadden nooit een liefdesrelatie, maar Almodóvar liet zich wel regelmatig door Cruz inspireren. In ‘Los Abrazos Rotos’ speelt Cruz een actrice, en blikt een regisseur terug op zijn relatie met haar. De film is niet expliciet biografisch, maar knipoogt regelmatig naar eerdere samenwerkingen tussen Cruz en Almodóvar.

Penelope Cruz die zichzelf beoordelend in de spiegel kijkt.
Pedro Almodóvar/Los abrazos rotos (2009)
Inland Empire (2006)

Ze was nog maar zeventien toen David Lynch Laura Dern voor het eerst castte voor de film ‘Blue Velvet’. Ze werkten vanaf dat moment meerdere keren samen, er ontstond een diepe vriendschap en ze werden vaak gezien als muze-kunstenaarsduo. De rol in ‘Inland Empire’ schreef Lynch speciaal voor Dern. Opvallend genoeg niet omdat Dern hem simpelweg inspireerde, maar omdat ze graag weer eens wilden samenwerken.

Portret van een onthutst kijkende Laura Dern.
David Lynch/Inland Empire (2006)
Raging Bull (1980)

Muzen en kunstenaars zijn lang niet altijd liefdespartners en ook niet altijd man en vrouw. Dat bewijst de bijzondere relatie tussen regisseur Martin Scorsese en acteur Robert De Niro. Al sinds de jaren zeventig werken de twee innig samen. Dat de muze daarbij een actieve bijdrage kan leveren aan het repertoire van de kunstenaar wordt eens te meer duidelijk met de film ‘Raging Bull’. Het was namelijk De Niro die de biografie van bokser Jake La Motta wilde laten verfilmen. 

Robert De Niro met ontbloot bovenlijf en bokshandschoenen in een bokshouding.
Martin Scorsese/Raging Bull (1980)