Je weet heus wel dat gezond eten goed voor je is. En dat minder vlees eten beter is voor het klimaat. Maar eerlijk: denk jij daaraan tijdens je pauze? Waarschijnlijk niet, dus: wat helpt dan wel?
Er verandert op de middelbare school ineens van alles. Je hebt meer vrijheid en mag zelf kiezen wat je in de pauze koopt. Je hebt misschien meer eigen geld. En in de pauze is het gewoon gezellig om samen met je vrienden te eten. Even snel naar de supermarkt om iets te delen. En wat zij halen, haal jij sneller ook. Samen eten is nu eenmaal leuker dan alleen.
En wat ook nog zo is: de ongezonde dingen zijn vaak het goedkoopst, het lekkerst, en het meest verleidelijk. En die kom je ook nog eens overal tegen op weg van school naar huis.
De ongezonde dingen zijn vaak het goedkoopst, het lekkerst, en het meest verleidelijk.
FreepikNiet de enige
Dus als je niet elke dag fruit en groente eet, ben je echt niet de enige. Sterker nog: van alle leeftijdsgroepen eten tieners het minst gezond. En dat is heus niet zo gek, want de omgeving en alle veranderingen in deze periode maken het je best lastig.
Vijf jaar lang deed ik onderzoek naar wat wel helpt. En tijdens een afsluitende bijeenkomst met onderzoekers, beleidsmakers en docenten zochten we naar concrete oplossingen. Wat bleek? Vaak gaat het gesprek over eten op scholen direct over wat je zou ‘moeten’ doen: meer groente, minder vlees, minder suiker. Maar misschien werkt het beter om het niet direct over ‘moeten’ te hebben, maar te kijken naar wat je als tiener belangrijk vindt. Eigen keuzes maken, gezelligheid, rechtvaardigheid en invloed hebben op je eigen omgeving. Geen directe route dus, maar door een omweg – zoals in deze illustratie te zien is.
Eten voor morgen
Anouschka Boswijk/WURVier mogelijke omwegen
1. Wat als jij invloed hebt op de kantine?
Stel je voor dat jij en je vrienden mogen meedenken over het eten in de kantine en over hoe de kantine eruitziet. Niet alleen over het aanbod, maar ook over de sfeer. Wordt het dan leuker om eten te halen in de schoolkantine en op school te eten, als het ook een fijne plek is om met je vrienden te chillen?
2. Hoe vrij zijn je keuzes eigenlijk? We gaan tegen het (voedsel)systeem in!
Als je goed om je heen kijkt, zie je dat eten niet toevallig op bepaalde manieren wordt aangeboden. Ongezonde en niet-duurzame producten liggen vaak op ooghoogte, verpakkingen vallen op en aanbiedingen zorgen ervoor dat de ongezonde en niet duurzame opties het aantrekkelijkst en gunstigst zijn. Best slim eigenlijk.
Kies je dan wel helemaal zelf? Of word je stiekem in een richting geduwd? Misschien denk je er wel nooit over na. Maar misschien stoort het je juist en wil je daar tegenin gaan. Wat zou jij veranderen aan die beïnvloeding van jouw eetkeuzes, zoals reclames of verpakkingen?
3. Eten als thema in verschillende vakken
Voeding en spijsvertering zijn waarschijnlijk onderwerpen die je herkent van je biologieles. Maar ook bij veel andere vakken kun je het hebben over eten. Denk maar aan geschiedenis: waar komt ons eten vandaan? Of aardrijkskunde: hoe hangt onze voedselproductie samen met het klimaat en internationale handel? Of zelfs bij kunst. Met een enthousiaste docent wordt het ineens een stuk interessanter.
Van alle leeftijdsgroepen eten tieners het minst gezond.
luis_molinero via Freepik4. Eten als leuk en herkenbaar alledaags thema
Eten hoort bij het leven. Je komt het tegen op social media, eten heeft een plek in onze cultuur en in het gezinsleven. Het hoeft echt geen saai verhaal te zijn – het is juist iets dat je wilt delen met elkaar in een leuk project op school! Wat zorgt ervoor dat jij wél nieuwsgierig wordt?
Misschien is de directe route – vertellen wat gezond en duurzaam eten is en hoe dat moet – niet de meest effectieve. En werkt een omweg beter, door het thema aan te laten sluiten bij het dagelijks leven als tiener. Welk idee (omweg) spreekt jou het meeste aan?