Heb je er ooit van gedroomd om 24 uur op pad te gaan met een gladiator? Dat kan in een nieuw boek van Oxford-wetenschapper Harry Sidebottom.
Grote biceps, een sixpack en opgezwollen borstspieren. We stellen ons gladiatoren voor als mannen met afgetrainde lichamen, maar zeer waarschijnlijk zagen ze er helemaal niet zo uit. Dat stelt Harry Sidebottom in zijn boek ‘Zij die gaan sterven’, over de bekendste vechtersbazen van de oudheid. Want in plaats van opgezwollen spieren, hadden ze vaak buikjes met love handles (vetrolletjes op de heupen). En waar je strakke biceps verwachtte, vond je lellende bovenarmen.
Handig vetlaagje
Het is een van de misvattingen die de onderzoeker klassieke geschiedenis aan de universiteit van Oxford fileert. Hij laat in zijn boek mozaïekafbeeldingen zien van dikke gladiatoren. En hij benoemt waarom dat extra laagje zo handig was. Een vetlaagje beschermde je vitale organen tegen stoten, trappen en steken. Wie wat forser was, had dus een duidelijk voordeel. Zelfs met een fikse vleeswond konden gladiatoren toch blijven knokken. Het levert een heel ander beeld op dan populaire films als Gladiator en Spartacus, waar we vooral zongebruinde spierbundels zien vechten in de arena’s.
Het boek zit vol met interessante weetjes, zoals dat er zelfs babyflesjes waren met afbeeldingen van gladiatoren. Zo populair waren ze dus. Maar ‘Zij die gaan sterven’ bevat nog veel meer dan alleen maar leuke weetjes. Sidebottom beschrijft ook uitvoerig hoe de gladiatoren leefden. Wie waren ze nou eigenlijk en vochten ze vrijwillig? Ook legt hij uit hoe ze trainden en zelfs wat ze aten. Wie nu nieuwsgierig is geworden: bonenpap was hun favoriete maal. Door hun koolhydraatrijke dieet stonken ze overigens flink uit hun mond, weet Sidebottom te vertellen.
Mythes ontkracht
De mix van weetjes en grote lijnen levert een heel interessant boek op. Het is voor iedereen die echt meer wil weten over wie de gladiatoren waren. Wel heeft Sidebottom de neiging te veel te willen vertellen. Zo schrijft hij uitvoerig over de manier waarop de Romeinen in de oudheid keken naar seks, slapen en dromen . Dat is zeker interessant en het is ook nog eens goed geschreven, maar Sidebottom dwaalt daar wel flink af. Het verklaart meteen waarom het boek vrij dik is (450 bladzijden). Als liefhebber krijg je daarmee weliswaar waar voor je geld, maar het houdt het verhaal ook nogal op.
Wie het boek uitleest, reist uiteindelijk een etmaal mee met een gladiator. Van het avondmaal voor een gevecht tot zonsondergang de dag erna, wanneer de opgelopen wonden werden verzorgd. Het is een reis waarbij mythes worden ontkracht, vol met interessante weetjes en het levert je veel inzicht op in hoe er vroeger werd geleefd.