Veel mensen denken dat ze beter slapen na de seks. Maar is hier ook wetenschappelijk bewijs voor? NEMO Kennislink ging op zoek naar het antwoord van deze lezersvraag.
Na een lange dag kruip je samen met jouw partner onder de dekens. Jullie praten wat, lachen, vrijen – en niet veel later val je tevreden in slaap. Of je sluit de dag af met soloseks, misschien met een favoriet speeltje, waarna het licht al snel uitgaat. Voor veel mensen is dit herkenbaar: na een orgasme lijk je sneller in slaap te vallen. Seks wordt ook wel gezien als een natuurlijk slaapmiddel. Maar klopt dat eigenlijk wel?
“Uit onderzoek blijkt inderdaad dat seks slaapbevorderend werkt”, vertelt Charmaine Borg, seksuoloog en wetenschapper aan de Universiteit van Groningen. Maar het hangt af van een aantal factoren, nuanceert ze. “Bijvoorbeeld of je een hoogtepunt bereikt. Na een orgasme vallen mensen sneller in slaap.” Dit geldt zowel voor soloseks als voor seks met een partner, bij mannen én vrouwen.
Gevoel van comfort
Tijdens een orgasme komen namelijk oxytocine en prolactine vrij. Deze hormonen worden geassocieerd met een gevoel ontspanning en verzadiging. Het stresshormoon cortisol daalt juist. Ook schakelt het lichaam over naar het parasympathische zenuwstelsel. Dit zorgt voor rust en herstel. De hartslag en bloeddruk dalen, en de spieren ontspannen: het lichaam krijgt letterlijk het signaal dat het veilig is om in slaap te vallen.
“Maar het draait niet alleen om een orgasme”, benadrukt de seksuoloog. “De ervaring zelf is minstens zo belangrijk.” Met andere woorden, was de seks plezierig? Voelde je je emotioneel verbonden, veilig en ontspannen? “Een orgasme hangt samen met sneller in slaap vallen”, zegt ze. “Maar partnerseks kan bijdragen aan een gevoel van nabijheid en geborgenheid, waardoor mensen ook met een uitgerust gevoel wakker worden.”
Partnerseks kan bijdragen aan een uitgerust gevoel, maar bij een nieuwe partner werkt de alertheid slaap juist tegen.
FreepikDat gevoel van comfort is wel een voorwaarde. “Als een partner nieuw is, of bij een one-night stand, kan de spanning juist hoger zijn”, zegt ze. Opwinding en passie houden het lichaam alert, en een verhoogde staat van alertheid werkt slaap juist tegen. In zulke gevallen kan seks dus leiden tot een minder diepe of onrustigere nacht. En té actieve of wilde seks is ook niet bevorderlijk, waarschuwt ze. Net als bij intensief sporten geldt: een hoge hartslag en veel adrenaline maken inslapen juist lastiger.
Extra spanning
Naast hoge activiteit, zijn er ook andere situaties waarin seks minder goed werkt om in slaap te vallen. “Bijvoorbeeld als de ervaring niet positief is”, legt Borg uit. Denk aan vrouwen die pijn ervaren bij penetratie, of mannen die druk voelen om te presteren – ook wel performance anxiety genoemd. Moeite met klaarkomen kan bij mannen bovendien tot frustratie leiden. Ook relatieproblemen zorgen voor extra spanning. En dat is precies wat je niet wilt vlak voor het slapengaan, om goed te kunnen slapen moet het lichaam juist ontspannen.
Al met al is penetratieseks of een orgasme dus niet het belangrijkste. “Als je seks hebt met een partner, gaat het vooral om de veiligheid en geborgenheid die je voelt”, concludeert Borg.