Naar de content

Wanneer moet je een zonnebril op?

5 vragen over zonnebrillen

Freepik, rawpixel.com

De zomer komt er weer aan; voor velen een reden om weer veel buiten te zijn. Maar al dat UV-licht is schadelijk voor je ogen. Helpt een zonnebril om oogziektes te voorkomen, en hoe kies je dan een goede?

28 mei 2026

Opeens dienden ze zich aan: de warme, zonnige meidagen. Zonder bewolking kan de zonkracht deze week oplopen tot 6 of 7 – zo’n beetje de hoogste zonkracht die doorgaans in Nederland gemeten wordt. De zonkracht is een maat voor de hoeveelheid UV-straling die de aarde bereikt. Ook de maand april was dit jaar al warm, droog, en … zonnig. Maar liefst 264 uur liet de zon zich in de Bilt zien, bijna 70 uur meer dan het langjarig gemiddelde dat ligt tussen de 190 tot 195 uur. Veel mensen vinden al die zon heerlijk en gaan er dan lekker op uit.

De meeste mensen weten wel dat je je huid goed moet beschermen tegen al dat UV-licht. Je huid kan immers verbranden en dat geeft een hogere kans op huidkanker. Maar dat die heerlijke zonnestraling ook je ogen kan beschadigen, is misschien wat minder bekend. Je kunt er onder meer staar van krijgen: een oogaandoening waardoor je ooglens vertroebelt en je minder goed kunt zien.

Welk effect heeft de zon precies op je ogen, en helpt een zonnebril om schade te voorkomen? We vragen het aan oogarts Camiel Boon (Amsterdam UMC) en Hendri van Veen, opticien en contactlensspecialist en voormalig eigenaar van een optiekzaak, en tevens directeur van de Nederlandse unie van optiekbedrijven (NUVO).

Wat doet UV-licht met je ogen?

Alle onderdelen van je oog kunnen beschadigd raken door UV-licht. “Van buiten naar binnen zijn dat de huid van je oogleden, het hoornvlies, de lens en het netvlies”, vertelt Boon. Op je oogleden (de huid rondom je ogen) heb je meer kans op huidkanker, want je oogleden zijn lastig in te smeren. Beschadigt het UV-licht je ooglens, dan heb je meer kans op staar, oftewel een vertroebeling van de lens waardoor je slechter ziet. 

Overmatig UV-licht op je netvlies en je gele vlek is ook ongezond. Met de gele vlek kun je scherp zien en kun je kleuren onderscheiden. Zonlicht draagt bij aan ouderdomsslijtage van de gele vlek, zogenaamde maculadegeneratie. Ook kun je kanker krijgen in je oog (oogmelanoom), maar dat komt vaker door erfelijke aanleg.

Kan een zonnebril oogziektes voorkomen?

Te veel UV-straling uit zonlicht of een zonnebank is ongezond voor je ogen. Mensen in de tropen en mensen die veel in de buitenlucht werken, hebben een groter risico op staar. Het is daarom een goed idee om je ogen te beschermen met een zonnebril, zegt Boon. “Hoe meer, hoe beter. Vooral als de zon op zijn sterkst is, zo ongeveer tussen tien uur ’s ochtends en vier uur ’s middags.”

Want onderzoek laat zien dat zonnebrillen ervoor zorgen dat er minder UV-licht in de ogen komt. Vooral grote glazen blijken effectief, en ook nauw aansluitende brillen doen het goed. Daardoor is er minder lichtinval van de zijkant.

Waar moet een zonnebril aan voldoen en hoe check je dat?

“Een zonnebril moet vooral UV-straling met een golflengte korter dan 400 nanometer tegenhouden, dus zowel UV-A als UV-B”, zegt Boon. Als er een sticker op zit waar UV400 op staat, zit je goed.

Daarnaast hebben zonnebrillen een CE-markering met verschillende categorieën, 0 tot 4. Die zijn een maat voor hoeveel licht ze doorlaten. Een bril uit categorie 4 is het donkerst, maar daarmee mag je niet autorijden. Welke bril ‘het best’ is, hangt dan ook vooral af van de persoon en waarvoor die de bril wil gaan gebruiken. “De ene persoon is lichtgevoeliger dan de ander”, legt Van Veen uit. “Sommige mensen hebben zelfs fotofobie en ervaren pijn of ongemak bij blootstelling aan licht.”

Sommige zonnebrillen hebben polariserende glazen. Die zijn vooral bedoeld om schitteringen weg te nemen, zoals van water. “Ze beschermen niet beter. Maar voor iemand die de hele dag zit te vissen of op het water is kan het comfortabeler zijn”, zegt Van Veen.

Is een dure zonnebril beter dan een goedkope?

Als een zonnebril een UV400-sticker heeft, beschermt een dure niet beter tegen UV-straling dan een goedkopere variant. Maar in andere eigenschappen is er wel degelijk een verschil in kwaliteit en daarmee in comfort, aldus Van Veen. “Een geslepen lens is van betere kwaliteit dan een geperste lens. Een geslepen lens is dan ook duurder.” Een geperste lens kan bijvoorbeeld vervormen en dat geeft een minder zuiver zicht. 

Een zonnebril van tankstation of drogist kan wel een UV400-sticker hebben, maar is vaak van mindere kwaliteit en minder duurzaam dan eentje uit een optiekzaak, bijvoorbeeld alleen al in de kwaliteit van het montuur. “Bij een gediplomeerd opticien kun je de zonnebril ook op jouw gewenste sterkte verkrijgen. Daarnaast kunnen zij de bril afpassen zodat deze comfortabel en goed zit”, zegt Van Veen.

Wanneer moet je een zonnebril op?

Op zonnige zomerdagen is de zonkracht en dus de hoeveelheid UV-licht natuurlijk het hoogst. En in de bergen is de zonkracht vaak hoger dan op zeeniveau. Maar ook wolken laten nog best wat straling door, aldus Boon. Weerkaatsing, zoals via sneeuw of water, zorgt ook voor een grotere UV-belasting. Een pet met klep kan extra helpen, maar is geen vervanging voor een zonnebril, zegt de oogarts.

Maar eigenlijk is er overdag altijd UV-licht, ook als het bewolkt is. Of en wanneer je een zonnebril opzet, is vooral een persoonlijke keus, vinden beide deskundigen. Niet iedereen vindt het even prettig om er eentje te dragen. Van Veen hanteert een vuistregel: “Als je je huid moet insmeren om te voorkomen dat je verbrandt, is ook een zonnebril opzetten een goed idee om je ogen te beschermen.”

Bronnen

  • Modenese A, Gobba F. Cataract frequency and subtypes involved in workers assessed for their solar radiation exposure: a systematic review. Acta Ophthalmol. 2018;96(8):779-788. doi:10.1111/aos.13734.
  • Giannos SA, Kraft ER, Lyons LJ, Gupta PK. Spectral Evaluation of Eyeglass Blocking Efficiency of Ultraviolet/High-energy Visible Blue Light for Ocular Protection. Optom Vis Sci. 2019;96(7):513-522. doi:10.1097/OPX.0000000000001393.
  • Backes C, Religi A, Moccozet L, Behar-Cohen F, Vuilleumier L, Bulliard JL, et al. Sun exposure to the eyes: predicted UV protection effectiveness of various sunglasses. J Expo Sci Environ Epidemiol. 2019;29(6):753-764.
    doi:10.1038/s41370-018-0087-0.