We gaan weer naar de maan!

“Er zijn meerdere redenen. De maan wordt gezien als springplank naar Mars, en naar de rest van het zonnestelsel. Op de maan is veel minder zwaartekracht. Om vanaf de maan verder te reizen naar Mars, heb je niet zo’n grote raket nodig. Of je kunt juist een groot en comfortabel ruimteschip bouwen. Dan zit je niet maandenlang opgesloten in zo’n kleine capsule. De maan is de eerste stap in de verkenning van het zonnestelsel door mensen. Een andere reden is dat er materialen te vinden zijn die zeldzaam zijn op aarde. Je kunt ze mijnen en naar de aarde brengen en geld verdienen.”

“De maan heeft geen atmosfeer. De meteorieten die zijn ingeslagen, liggen er nog. Uit welke materialen bestonden meteorieten in het vroege begin van het zonnestelsel? Als je boringen doet aan de achterkant van de maan, kun je het ontstaan van het zonnestelsel in kaart brengen. Je kunt antwoord krijgen op de vraag waar al het water op aarde vandaan komt. Hebben meteorieten het naar de aarde gebracht?”

“De achterkant van de maan is ook een unieke plek voor astronomie. Vanaf aarde kunnen sterrenkundigen het hele spectrum aan straling zien, maar niet de radiostraling met heel lange golflengtes. Dat komt door de atmosfeer. Aan de achterkant van de maan kan het wel. Bovendien blokkeert de maan de radiostraling die we zelf uitzenden. Het maakt de maan bij uitstek geschikt om het heel vroege heelal te bestuderen, van toen er nog geen sterren bestonden.”

“Nee. Voor mijn telescoop op de maan legt een maanlander straks luchtbedjes neer die zichzelf opblazen, is het idee. We kunnen heel veel door robots laten doen, ook die boringen. Maar niet alles. Mensen sturen is heel kostbaar en er gaat wel eens wat mis. In mijn ogen moet je het alleen doen als het echt nuttig is. Artemis II vliegt met mensen, maar niet naar de maan want ze willen geen risico’s nemen. Wat is daar dan zo handig aan? De eerste onderzoeksfases kunnen ook zonder mensen. Maar goed, ik zit in de hoek van de wetenschap. De mensen in het kamp van de exploratie van het zonnestelsel zeggen: er moeten mensen naar de maan, zo snel mogelijk. Er moet een busverbinding komen die even betrouwbaar is als de bus van Haarlem naar Schiphol.”

“Ja, het is een nieuwe space race. Al ging de eerste space race tussen de VS en de Sovjetunie om prestige. Wie was met zijn techniek zo ver dat hij als eerste naar de maan kon? Het ging om superieur zijn. Nu we weten dat er kostbare materialen te vinden zijn, is het meer een business case. China is erbij gekomen. Ze lopen, ik zou al bijna zeggen, voorop. In ieder geval lopen ze niet achter. Ze willen een wetenschappelijke faciliteit op de maan neerzetten. Rusland wil misschien wel maar heeft nu vermoedelijk even geen geld, nu ze oorlog voeren in Oekraïne. Een andere grote speler is Europa. Europa is nog nooit op de maan geweest maar de Europese Ruimtevaartorganisatie heeft een programma om een lander op de maan te brengen.”

“Dat zal heel moeilijk zijn. In internationale verdragen is afgesproken: de maan is van ons allemaal. Nou trekt Trump zich vaker niets aan van regels maar in principe kan het niet. Samen met Marjolijn van Heemstra en het Teylers Museum hebben we de Ambassade van de Maan opgericht, om de maan te vertegenwoordigen. Eigenlijk zoals we de Veluwe of de Waddenzee beschermen. Want als je gaat mijnen op de maan, of wanneer je, zoals ik, een telescoop wil bouwen op de maan, dan verander je het aanzicht van de maan. Als je bijvoorbeeld gaat mijnen, komt er stof vrij. Dat is statisch geladen, het blijft hangen als een wolk. De maan zal niet meer zo helder zijn. Wat vinden we daar eigenlijk van? We willen dat mensen daarover gaan nadenken. Als ook de achterban van Trump dat doet, verandert dat misschien zijn gedachten.”