Naar de content

We proberen het zonder Big Tech

Sophia Twigt voor NEMO Kennislink

Hoe worden we minder afhankelijk van Big Tech? Daarover schrijven we niet alleen, maar dat onderzoeken we ook binnen het thema ‘Wij zijn het web’, legt hoofdredacteur Robert Visscher uit.

13 februari 2026

Stel je voor: iemand die je niet kent, weet precies waar jij de afgelopen jaren bent geweest, wie je hebt bezocht en welke dingen je hebt bekeken. Best beangstigend? Toch is het iets wat voortdurend gebeurt. Vrijwel alles wat wij online doen, bevat voor de grote techbedrijven maar weinig geheimen. Ze weten meer over ons dan veel van onze vrienden of familieleden.

En dit geldt niet alleen voor jou en mij, maar ook voor onze overheden, onderwijsinstellingen en nieuwsorganisaties. We zijn allemaal volkomen afhankelijk van een klein groepje multinationals. Deze bedrijven hebben toegang tot ongekende hoeveelheden data en kapitaal, en in toenemende mate loopt het internetverkeer via hun datacenters, kabels en satellieten. Daarnaast bepalen hun algoritmes veel van wat we zien en kopen. De afgelopen tijd signaleerden terecht al veel politici, kranten, tijdschriften en tv-programma’s hoe zorgwekkend deze afhankelijkheid is.

Uitproberen

In het thema ‘Wij zijn het web’ op NEMO Kennislink gaan we nog een stapje verder: we zoeken uit of het anders kan. En als dat mogelijk is, hoe dan precies? Dat doen we door erover te schrijven. We volgen dit onderwerp al een tijd op de voet binnen ‘Wij zijn het web’. Daarnaast gaan we ook onderzoeken of we het zelf kunnen uitproberen, zowel bij NEMO Kennislink als bij NEMO Science Museum, waar we het journalistieke platform van zijn.

Hoe pak je als organisatie zoiets nou aan? Geen of minder gebruik willen maken van Big Tech is belangrijk, maar het is nog niet zo eenvoudig. Kan je als instelling wel zonder Microsoft Office? En hoe kom je bij een clouddienst die niet in handen is van de techreuzen? Dit gaan we de komende maanden allemaal onderzoeken. En wat we tegenkomen, delen we met andere organisaties en met jou. Het gaat inzicht geven in hoe organisaties, waar jij mee te maken hebt, omgaan met dit soort lastige kwesties. 

Werkende wifi

Het gaat er niet alleen om of het anders kan, maar ook of het beter werkt. Een collega bij NEMO vatte dat goed samen met de zin: ‘Allemaal best belangrijk, als mijn wifi het maar doet.’ Je kan nog zulke mooie oplossingen bedenken, het moet ook goed en gebruiksvriendelijk werken en betaalbaar zijn. Want als je heel veel meer moeite moet doen, haken veel mensen af. Hoe gaan we daarmee om? Ook daar moeten we naar kijken. 

Dat doen we uiteraard niet alleen. We interviewen hiervoor onderzoekers, wetenschappers en IT-experts. Een aantal van hen vragen we om in ons expertpanel plaats te nemen. Deze groep van deskundigen leggen we lastige kwesties voor en zij duiden vanuit de wetenschap wat de mogelijkheden zijn. Zodat wij allemaal weer een stuk wijzer worden – en minder afhankelijk van Big Tech.

Wij zijn het webbers

De deelredactie van het thema ‘Wij zijn het web’ bestaat uit journalisten Judith Robbe, Kas Jansma en Amanda Verdonk. Ruth Visser doet de projectleiding. Onze stagiair Henry Pham gaat onderzoeken hoe afhankelijk wij zelf zijn van de techreuzen.

Wat wil jij weten over dit onderwerp? Laat het ons weten in de reacties op dit artikel of via info@nemokennislink.nl.