Stel je voor dat je bijvoorbeeld door een brand al je foto’s zou kwijtraken, van je schoolmusical, die bijzondere reis, de geboorte van je kind ... Vroeger was je dan écht je foto’s kwijt. Nu heb je ze misschien nog in de cloud staan. Handig toch? Niet als je naar een andere cloudopslag wil overstappen.

Bij Microsoft 365 heb ik maar liefst 1 terabyte aan opslag. Daar zouden 500.000 foto’s van 2 megabyte op passen. Misschien maak ik jaarlijks 1000 foto’s, dan zou ik er 500 jaar over doen om dat vol te krijgen (met filmpjes gaat het wel harder natuurlijk). Ooit had ik zelfs een Windows Phone, maar nu heb ik toch al heel wat jaren een iPhone en worden al mijn foto’s automatisch in iCloud opgeslagen. De eerste 5 gigabyte zijn gratis, maar daarna moet je gaan betalen (recent hebben mijn partner en ik dat bedrag verhoogd). Dat is natuurlijk onhandig, want ik heb die ene terabyte bij Microsoft. Dus ben ik nu handmatig foto’s aan het overzetten van iCloud naar OneDrive (zo heet Microsofts cloudopslag).

Verdwenen

Apple maakt die cloudoverstap niet makkelijk. Je moet eerst handmatig mapjes per jaartal maken, en dan kun je maximaal 500 foto’s per keer downloaden. Dan komen ze in OneDrive, maar daar kwam ik weer voor verrassingen te staan. Foto’s die ik vanuit een andere bron, zoals Whatsapp, had opgeslagen, had Apple voor mij keurig een opvolgend nummer gegeven in de gehele fotoverzameling, zodat ze mooi in chronologische volgorde bleven. Maar toen diezelfde foto’s in OneDrive stonden, was dat nummer verdwenen, en daarmee ook de tijdsbepaling. Bovendien waren niet alle foto’s overgezet – onderweg van de ene naar de andere cloud waren er blijkbaar een aantal vandoor gegaan.

Rob Vos, strateeg digitalisering bij het ROC Rijn IJssel, herkent dit. Ook hij heeft net een hele migratie van de ene naar de andere cloud achter de rug. “Tegenwoordig ben ik niet meer panisch als ik tien foto’s kwijt ben. Maar het kan enorm frustrerend zijn. Terwijl het toch gemaakt is om het ons makkelijker te maken.”

Vos heeft zijn OneDrive ingeruild voor Nextcloud, een opensource alternatief uit Duitsland. “Als ik een foto maak met mijn iPhone, wordt die automatisch in mijn Nextcloud-omgeving gezet en gewist uit de foto’s-app van Apple.” Nextcloud heeft een eventuele exit ook makkelijker gemaakt. “Je kunt je complete fotoverzameling in één handeling downloaden als een zip-bestand, inclusief je mappenstructuur.”

Minder voor meer

Enthousiast gemaakt door Vos ga ik ook Nextcloud proberen. Daarvoor heb je een tussenpersoon nodig, een partij die de cloudopslag voor jou gaat leveren. Daarvoor kan ik uit twee partijen kiezen die in Nederland zijn gevestigd. Ik kies voor The Good Cloud, maar schrik wel even van de prijzen: voor 1 terabyte moet ik daar 240 euro per jaar afrekenen (al kan ik dat wel met vier mensen delen, bij Microsoft niet). Bovendien is Nextcloud minder compleet dan Microsoft, want het biedt bijvoorbeeld geen e-mailaccount. Minder voor meer dus.

Maar waar een wil is, is een weg, en ik begin met een kleine opslag van 100 gigabyte voor 8 euro per maand. Bovendien heb ik ook helemaal niet 1 terabyte nodig. Maar toch: ga ik weer gewoon al mijn foto’s in deze cloud stoppen voor een hoog maandbedrag? Of is het juist wel goed dat er een eerlijkere prijs voor opslag wordt gevraagd? Al die datacentra draaien immers niet op lucht. Het stroomverbruik is gigantisch, terwijl de grote techbedrijven doen alsof opslagruimte oneindig beschikbaar is. Lekker makkelijk voor de luie consument, die onwetend de cloud blijft volproppen. Aangezien ook AI enorm veel stroom vreet, willen techbedrijven een groot deel van de wereld vol zetten met datacenters (dat zei de baas van OpenAI, Sam Altman, onlangs letterlijk).

3-2-1-methode

Maar het kan dus ook anders. Ik zou mijn foto’s op een externe harde schijf kunnen opslaan, of op een NAS, een soort lokale cloud. Maar dan komt weer die angst naar voren: wat als er brand uitbreekt? Moet ik mijn harde schijf of NAS dan in een brandwerende kluis leggen? Een kopie bij een vriend of familie onderbrengen? Datacentra zijn doorgaans beter beveiligd tegen incidenten dan woningen, en bovendien worden data vaak dubbel opgeslagen, op meerdere locaties. Anderzijds zullen datacentra eerder het mikpunt van kwaadwillenden zijn dan mijn eigen harde schijf. Vos heeft zijn gegevens niet alleen opgeslagen in de cloud, maar ook op harde schijven staan. Hij maakt daarbij gebruik van de 3-2-1-methode voor back-ups. “Dat houdt in dat je drie kopieën van je gegevens moet hebben, opgeslagen op twee verschillende media en met één kopie die je extern bewaart. Het is een beproefde methode.”

Ik ga mijn oude externe harde schijf maar eens afstoffen. Want de cloud blijkt toch minder ideaal dan het lijkt.