Bij resomeren wordt het lichaam van een overledene opgelost in een mengsel van water en kaliumhydroxide. Dit mengsel wordt in een reusachtig roestvrijstalen drukvat, de resomator, verwarmd tot een temperatuur van 100 tot 150 graden. Het vat wordt onder druk gebracht en er vinden verschillende koelings- en spoelstappen plaats. Na twee tot tien uur, afhankelijk van de temperatuur en het lichaamsgewicht, heeft de vloeistof alle organische stoffen van het lichaam opgenomen.

Het chemische proces van resomeren wordt alkalische hydrolyse genoemd. Dit proces werd eind 19^e eeuw ontwikkeld om organische meststof te genereren uit de lichamen van dode boerderijdieren. Het basische kaliumhydroxide dat bij dit proces gebruikt wordt is een bijtende stof die ook wel in vloeibare zeep wordt verwerkt.

Na afloop van het resomeren blijven er botten, medische hulpmiddelen en gemiddeld 1.500 liter stroperige restvloeistof over. De botten van de overledene worden na afloop van het resomeren gedroogd en vermalen tot een wit poeder. Dit kan, net als de as na een crematie, aan de nabestaanden worden meegegeven als herinnering.

De eventuele protheses, vullingen en medische hulpmiddelen kunnen worden verzameld en afgevoerd of hergebruikt. De restvloeistof bestaat uit water, kaliumhydroxide en de opgeloste suikers, aminozuren, zouten en vetzuren uit het lichaam. Het bevat geen erfelijk materiaal meer. Deze vloeistof wordt via het riool afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie en komt na waterzuivering in het oppervlaktewater.

Als je uitgaat van een crematie of begrafenis met kist, blijkt de milieubelasting van resomeren kleiner dan cremeren of begraven. Dat komt onder andere doordat bij resomeren de kist kan worden hergebruikt. Naast de productie van een kist zorgt gasgebruik bij crematie voor een hogere milieu-impact. Bij begraven heeft de productie van een grafsteen en landgebruik effect op het milieu.

“Resomeren heeft de potentie om duurzamer te zijn dan begraven of cremeren, maar dat hangt af van de keuzes die je binnen de processen maakt,” vertelt Mathijssen. “Als je gaat voor een elektrische crematie, of als je iemand zonder kist in een kuil legt zonder grafsteen, is resomeren niet per se een duurzamere manier.”

Tijdens resomeren worden alle organische stoffen, inclusief medicatie, afgebroken. Ook bijvoorbeeld bacteriën en virussen in en op het lichaam van een overledene komen in de restvloeistof terecht. Deze restvloeistof wordt gezuiverd en afgevoerd via een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dat veroorzaakt een milieu-effect, maar die blijkt klein genoeg om deze verwerkingsmethode als positief te beoordelen.

Mathijssen: “Na het positieve advies vanuit de Gezondheidsraad ontstonden er zorgen bij de waterschappen, die twijfelden of het wel echt veilig is en of ze de afvoer van deze vloeistoffen erbij kunnen doen. Dit hebben we opnieuw bekeken en in 2025 concludeerden we ons advies niet hoeven aan te passen. Resomeren voldoet aan onze voorwaarden, zoals veiligheid, om toegestaan te worden in de nieuwe wet.”

Een andere milieuvriendelijke optie is om de restvloeistof te verwerken tot kunstmestvervanger. Deze optie is alleen nu niet toegestaan, omdat een aanpassing van de meststoffenwet hiervoor nodig is.

Een andere mogelijk duurzame manier is humaan composteren. Hierbij wordt het lichaam door bacteriën afgebroken en omgezet in compost. Deze methode wordt niet toegestaan in de nieuwe wet, omdat er nog onvoldoende onderzoek is gedaan naar de veiligheid en duurzaamheid ervan.

Verder kan natuurbegraven duurzamer zijn dan begraven op een ‘gewone’ begraafplaats met grafsteen. Mathijssen: “Bij natuurbegraafplaatsen mag je geen grafbedekking toepassen. Het lijkt daar of je in een gewoon bos of park wandelt. Het beleid op deze begraafplaatsen richt zich op verbetering van de natuur en biodiversiteit.”

“Je moet wel in ogenschouw nemen dat de reisbewegingen voor een uitvaart de grootste impact hebben op het milieu,” vervolgt Mathijssen. “Natuurbegraafplaatsen liggen vaak aan de oostkant van Nederland, dus als je met alle nabestaanden uit Haarlem daar naartoe moet reizen, kun je je voorstellen dat dit niet per se duurzaam is.”

• Gezondheidsraad: Toelaatbaarheid nieuwe vormen van lijkbezorging.
• Gezondheidsraad: Toelaatbaarheid humaan composteren en alkalische hydrolyse, oktober 2025.
• TNO rapport: Milieueffecten van verschillende uitvaarttechnieken: update van eerder TNO-onderzoek.
• TAUW rapport: Milieu impact van de verwerkingsmethoden effluent alkalische hydrolyse, september 2023.