“We hebben allemaal nuttige angsten, die ons helpen te overleven. Angst op grote hoogte maakt je bijvoorbeeld alerter en dat is functioneel. Als die angst overdreven wordt, spreken we van een fobie. Voor het ontstaan van fobieën zijn meerdere mogelijke oorzaken. Als je ouders het hebben, kan jij genetisch ook gevoeliger zijn. Nare ervaringen, zoals het meemaken van heftige turbulentie of het zien van een vliegcrashfilm, spelen eveneens een rol. Ook modelling speelt mee: je ziet dat iemand anders, bijvoorbeeld een ouder, veel vliegangst heeft en neemt dat gedrag over. Tot slot is het zo dat als je veel stress ervaart in je leven, je gevoeliger bent voor het ontwikkelen van een angststoornis.”

“Luchtvaartmaatschappijen moeten aan zeer strenge veiligheidseisen voldoen en voordat een vliegtuig mag vertrekken, wordt het uitgebreid gecontroleerd door verschillende monteurs. Ook piloten voeren allerlei veiligheidschecks uit voor vertrek. Vliegen is daardoor veel veiliger dan autorijden, blijkt uit cijfers. Maar toch stappen de meeste mensen zonder angst in de auto. Dat komt onder andere doordat een vliegtuigongeluk meer media-aandacht krijgt, omdat zo'n ongeluk vaak veel slachtoffers maakt. Daardoor lijkt vliegen gevaarlijker dan het daadwerkelijk is.”

“Er komt veel adrenaline vrij en het oudste deel van de hersenen, dat verantwoordelijk is voor instinctieve reacties en overleving, neemt de controle over. Je reageert vooral vanuit instinct en gevoel en je denkt niet rustig na. Pas wanneer het gevaar geweken is, ga je er rationeel over nadenken. Dit is een evolutionair mechanisme dat bij vliegangst eigenlijk zijn doel mist, omdat er meestal geen echt gevaar is.”

“Ongeveer 2 tot 5 procent van de mensen voldoet aan de criteria voor een vliegfobie. Het percentage mensen dat angst ervaart tijdens het vliegen, maar niet voldoet aan de diagnose fobie, ligt veel hoger: ongeveer 25 procent. Het is belangrijk om te vermelden dat niet iedereen bang is voor hetzelfde. Sommige mensen zijn bang dat het vliegtuig neerstort, anderen vooral voor turbulentie of controleverlies. Bovendien kunnen andere aandoeningen aan vliegangst ten grondslag liggen, zoals hoogtevrees, paniekstoornissen of claustrofobie. Daarom wordt bij de keuze van de behandelingen altijd gekeken naar eventuele onderliggende angststoornissen of trauma's waardoor de vliegangst ontstaat.”

“Meestal krijg je eerst een uitgebreide uitleg over hoe vliegen werkt, wat turbulentie precies is, welke geluiden en geuren normaal zijn en hoe veilig de luchtvaart is, in vergelijking met andere vervoersmiddelen. Daarna volgt cognitieve gedragstherapie, waarbij je onderzoekt welke gedachten een rol spelen bij je angst. Je leert die gedachten herkennen en de rampscenario's in je hoofd kritisch te onderzoeken. Een ander belangrijk onderdeel is dat je vliegen niet meer gaat vermijden. Je stelt jezelf stap voor stap bloot aan de situatie, via exposure-therapie. Dat kan beginnen door blootstelling aan geur en geluid van een vlucht en eindigen met het daadwerkelijk in een vliegtuig stappen.”

“Je kan helpende gedachten formuleren. Bijvoorbeeld: vliegtuigen zijn goed gebouwd en worden streng gecontroleerd. Of: ook het cabinepersoneel en de piloten willen veilig aankomen. Als de spanning echt oploopt en dreigt over te gaan in paniek, kun je ademhalingsoefeningen doen. Wat je beter níet kunt doen, is alcohol drinken of medicijnen nemen waarvan je suf wordt. Als je denkt: zonder dat glas wijn kan ik deze vlucht niet aan, word je immers afhankelijk van die wijn. De kern blijft altijd dat je ontdekt dat de gevreesde ramp in je hoofd niet gebeurt.”