“Wagenziekte ontstaat wanneer de binnengekomen informatie niet overeenkomt met wat de hersenen verwachten. Dat komt doordat je als medepassagier autobewegingen passief meemaakt en de beweging niet zelf bepaalt. Daardoor zijn de hersenen afhankelijk van zintuiglijke informatie, die altijd iets achterloopt op de werkelijkheid, omdat je hersenen tijd nodig hebben om die te verwerken. Door die foutmarge ontstaat een conflict in de hersenen, wat leidt tot wagenziekte en daarbij horende symptomen als misselijkheid, zweten en mogelijk overgeven. Het verklaart waarom passagiers vrijwel altijd misselijker worden dan bestuurders: bestuur je zelf, dan weten de hersenen wél wat er gaat gebeuren.”

“Gemiddeld is van alle inzittenden in een gewone auto ongeveer twee derde bestuurder. En bestuurders hebben vrijwel nooit last van wagenziekte. Van de niet-bestuurders, dus de medereizigers in een auto, heeft twee derde wel eens last van wagenziekte. In de toekomst verwacht ik dat wagenziekte meer voor zal komen, door de mogelijke doorbraak van de zelfrijdende auto. In een zelfrijdende auto wordt immers iedereen passagier.”

“Ons evenwichtsorgaan bevindt zich in het binnenoor. Het bestaat uit drie kanalen, die elk een aparte dimensie van draaibewegen van het hoofd registreren. Het gaat om links-rechts draaien, dus ongeveer de beweging als je nee schudt; voorover-achterover draaien, grofweg de beweging die het hoofd maakt als het ja knikt en naar links of rechts kantelen, als het oor richting de schouder beweegt.” 

“Daarnaast bevat elk oor nog twee aparte organen, waarmee zwaartekracht en bewegingen in een rechte lijn, dus zonder dat je draait, worden geregistreerd. Denk aan het omhoog gaan met een lift. Ook de ogen zenden signalen naar de hersenen over hoe je beweegt. De hersenen combineren uiteindelijk alle beschikbare informatie tot één enkele sensatie van zelfbeweging. Zo behouden we ons houdingsevenwicht, want zonder voortdurende aansturing vanuit de hersenen vallen we om. Wagenziekte functioneert als een signaal, zoals pijn je vertelt dat je je hand van een te hete kachel moet halen: er gaat iets fout en er moet iets veranderen.”

“Meestal is het op een boot en in een auto erger dan in een vliegtuig, hoewel op lange vluchten nog steeds ongeveer twee procent van de passagiers overgeeft. Twee factoren zijn daarbij belangrijk: de grootte van de beweging, zoals de bocht die een auto neemt of hoe een schip deint op de golven. En de frequentie van de beweging. Bewegingen met een periode van ongeveer vijf seconden blijken voor de meeste mensen het meest misselijkmakend. Wanneer de periode veel korter of langer wordt, neemt de misselijkheid sterk af. Zo veroorzaken de snelle trillingen doordat je over kinderkopjes rijdt meestal weinig bewegingsziekte.”

“Naar buiten kijken helpt, dus kinderen en honden kunnen het beste hoog zitten. Zet daarnaast de meest gevoelige kinderen in het midden van de achterbank, zodat zij vooruit kunnen kijken en de horizon kunnen volgen. Benoem daarnaast niet steeds dat zij misselijk kunnen worden, want dat kan klachten juist versterken. Ook gewenning helpt: hoe vaker je in de auto zit, des te minder last heb je van wagenziekte.”

“De bestuurder kan daarnaast rijstijl en routekeuze aanpassen. Vooral optrekken, remmen en bochten veroorzaken sterke versnellingen en zijn daardoor misselijkmakend. Vermijd bergen en de stad en rij liever over de snelweg, ook al duurt dat langer. Daarnaast helpt het om minstens vijf uur van tevoren te stoppen met koffie drinken. Wanneer de misselijkheid begint, kun je gember tot je nemen, bijvoorbeeld via ginger ale of gemberbolletjes.”