“Ouderen, mensen met hart- en vaatziekten en mensen met luchtwegaandoeningen. Ouderen zweten pas bij een hoge kerntemperatuur en produceren bovendien per zweetklier minder zweet. Doordat ze minder zweten raken ze minder warmte kwijt. Daarnaast gebruiken ze vaak plaspillen als ze hoge bloeddruk hebben, waardoor uitdroging sneller optreedt. Bij warmte zie je ook toename van hartfalen. De huid vraagt dan veel bloed, om warmte af te voeren, waardoor minder bloed terugstroomt naar het hart. Daardoor moet het hart tijdens hitte sneller kloppen om aan de behoefte van het lichaam te voldoen. Warmte leidt ook tot hogere concentraties ozon en smog in de atmosfeer, wat vooral mensen met luchtwegaandoeningen raakt.”

“Daar kan je niets algemeens over zeggen, omdat het ook afhangt van luchtvochtigheid, windsnelheid en zonnestraling. Daarom communiceert het KNMI vanaf juni een hittekrachtscore, die wind, zon, vochtigheid en temperatuur combineert. Die schaal, van 0 tot 10, heeft een sterkere relatie met de belasting van het lichaam dan temperatuur alleen.”

“Zonnestraling wordt op de huid omgezet in warmte. Wind verkoelt juist, omdat het een warm laagje van je huid blaast, waardoor je beter afkoelt. Maar let op: wanneer de omgevingstemperatuur hoger is dan de huidtemperatuur, kan wind juist extra warmte naar het lichaam brengen. Je kan bij een temperatuur van 40 graden daarom beter geen ventilator bij mensen die matig zweten plaatsen. Tot slot ontstaat verkoeling door zweten, doordat zweet van de huid verdampt en er bij die faseovergang van vloeistof naar gas warmte aan het lichaam wordt onttrokken. Bij een hoge luchtvochtigheid verdampt zweet minder goed, waardoor je minder afkoelt.”

“Het RIVM heeft het Nationaal Hitteplan opgesteld. De belangrijkste adviezen zijn: voldoende drinken, het gedrag aanpassen, de woning koel houden en naar elkaar omkijken.”

“Maar er is meer. Wat ik in Nederland weinig zie, is het gebruik van koelende kleding. Denk aan ijsvesten en ventilatievesten. In Japan zie je bijvoorbeeld medewerkers van de plantsoenendienst ventilatievesten dragen. Zo’n ventilatievest blaast omgevingslucht tussen de kleding en de huid, waardoor zweet beter verdampt en je afkoelt. Samen met de gemeente Amsterdam doen we momenteel een proef waarbij we koelvesten uitdelen aan mensen die te maken hebben met energiearmoede.”

“We hebben onlangs een groot representatief onderzoek uitgevoerd naar de maatregelen die ouderen nemen tijdens hitte. Mensen blijken verstandige keuzes te maken, maar er zijn verbeterpunten. Ouderen zijn bijvoorbeeld conservatief in kledingkeuze. Ze houden vast aan hun gebruikelijke kleding en stappen minder snel over op lichte, ruimvallende kleding, terwijl dat juist afkoelt. Sowieso hoop ik dat mensen beter gaan begrijpen hoe hitte op het lichaam werkt: ze komen dan zelf met creatieve oplossingen en kunnen analyseren hoe slim hun gedrag en kledingkeuzen zijn.”